11-01-07

Cordon sanitaire vooral communautair probleem

27-09-2006 - Bart Maddens - De Tijd

Volgens een onderzoek van deze krant zijn zeven op de tien Vlaamse ondernemers gekant tegen het zogenaamde cordon sanitaire. Dat is een verrassend hoog cijfer. De jongste tijd lijkt er immers een zekere gewenning op te treden tegenover het cordon en de politieke patstelling die er het gevolg van is. Het wordt voor steeds meer mensen duidelijk dat het cordon in de eerste plaats een communautair probleem is.

Vlak na de regionale verkiezingen van 2004 was het nog anders. De vorming van een 'Antwerpse' coalitie op Vlaams niveau werd toen over het algemeen als uiterst problematisch ervaren. Er was zelfs sprake van een 'ontwrichting' van de Vlaamse democratie. Terecht wees men erop dat het normale democratische spel door het cordon werd geblokkeerd. Iets meer dan twee jaar later lijkt het onbehagen over die blokkering van de democratie plaats te hebben gemaakt voor grote gelatenheid.

Veel politici lijken er zich al bij neer te leggen dat we straks ook op federaal niveau met een Antwerps scenario zitten, waarbij alle klassieke partijen deel uitmaken van de regering. Sterker nog, sommigen zien dat met genoegen tegemoet, niet alleen omdat ze op die manier verzekerd zijn van regeringsdeelname, maar ook omdat het dan gemakkelijker wordt om een groot communautair akkoord te sluiten.

Bij dit alles lijkt het cordon meer dan ooit te worden gezien als een quasigoddelijk gebod. Nochtans tonen buitenlandse voorbeelden juist aan dat een cordon tegen uiterst rechts allesbehalve een politieke natuurwet is. Internationaal gezien staat België met die radicale aanpak zelfs vrij geïsoleerd.

In de meeste landen laat men succesvolle uiterst rechtse partijen het politieke spel gewoon meespelen, inclusief het spel van de coalitievorming. En dan doet de democratie simpelweg haar werk. Uiterst rechtse partijen die er een potje van maken, zoals de LPF in Nederland, worden afgestraft. Partijen die op een verantwoordelijke manier mee besturen, zoals de Zwitserse SVP, worden beloond.

Regeringsdeelname dwingt de uiterst rechtse partijen ertoe compromissen te sluiten en zuigt ze daardoor naar het centrum. En als de achterban niet mee wil richting centrum en richting normalisering, dan valt de partij uit elkaar, zoals Haiders FPÖ overkwam.

De historicus die over pakweg honderd jaar de geschiedenis zal schrijven van de Belgische politiek rond de eeuwwisseling zal voor een raadsel komen te staan. Hoe is het zo ver kunnen komen dat België als een van de enige landen in Europa een absoluut cordon heeft uitgeroepen tegen uiterst rechts? Wat heeft de Vlaamse partijen bezield zich tegen beter weten in vast te rijden in dat moeras?

Het gemakkelijke deel van het verhaal is natuurlijk de houding van de linkerzijde in Vlaanderen. De historicus zal allicht vrij snel tot de conclusie komen dat het afkondigen van het cordon voor de sp.a en het ACW een normaal middel was om politieke macht te verwerven en een rechtse meerderheid te vermijden. Maar de vraag waar de toekomstige onderzoeker vooral mee zal worstelen, is hoe het komt dat ook de VLD zich zo hardnekkig vastklampt aan het cordon. Een klein kind kan zien dat de liberalen alleen al door de deur naar een coalitie met het Vlaamse Belang op een kier te laten, veel sterker zouden staan in hun onderhandelingen met de sp.a of CD&V.

Als de historicus gaat snuffelen in getuigenissen van VLD-leden en -militanten, dan zal hij snel tot de conclusie komen dat het cordon niet echt leefde aan de basis en eerder een zaak was van de partijtop. En wellicht zal de historicus in de memoires van menig VLD-parlementslid lezen dat ook velen aan de top de grootste twijfels hadden over de politieke uitsluiting van het Vlaams Belang.

Een deel van het antwoord zit misschien wel in wat sociale wetenschappers 'path dependency' noemen: de beslissingen van vandaag worden in grote mate gedetermineerd door de beslissingen van gisteren, ook al zitten we vandaag in een heel andere context. De beslissing van de Vlaamse partijen om het Vlaams Blok politiek uit te sluiten dateert van mei 1989. Op dat moment waren de implicaties daarvan beperkt. Het Vlaams Blok was nog een relatief marginale partij.

Maar toen uiterst rechts vanaf 1991 electoraal doorbrak en in de loop van de jaren negentig in toenemende mate een politieke factor van betekenis werd, was het voor de VLD moeilijk zonder gezichtsverlies terug te komen op het cordon. De rechtvaardiging daarvan maakte het bovendien noodzakelijk om uiterst rechts in steeds scherpere bewoordingen te demoniseren, waardoor het ook steeds lastiger werd de kar te keren en toch met die partij in zee te gaan.

Daarnaast was er natuurlijk ook iets heel anders aan de hand. Er was en is een fundamenteel verschil tussen de hoger genoemde uiterst rechtse partijen en het Vlaams Blok/Belang bij ons. Dit is niet zomaar een antimigrantenpartij, maar ook een separatistische partij die een einde wil maken aan het politieke systeem.
In die zin was het Vlaams Blok van meet af aan veel bedreigender voor de politieke elite dan de uiterst rechtse partijen in andere landen.

Elke vergelijking loopt mank, maar toch doet de situatie van het Vlaams Blok/Belang sterk denken aan die van het voormalige Herri Batasuna in Baskenland. Dat was eveneens een separatistische partij die op een onverbiddelijke ramkoers zat met de unitaire staat. Het was dan ook mede daarom dat de partij door het Spaanse politieke establishment als een paria werd behandeld en uiteindelijk zelfs werd verboden.

In een onafhankelijk Vlaanderen zou een succesvolle antimigrantenpartij al lang deel uitgemaakt hebben van de regering, en misschien al zijn verdwenen of uit elkaar gevallen als gevolg daarvan. Omgekeerd zou er allicht ook geen sprake geweest zijn van een cordon mocht het antimigrantensentiment zich bij ons enkel hebben geuit via een grote Belgicistische en royalistische partij. In de jaren tachtig werd het xenofobe discours van een goede Belg als Roger Nols tenslotte ook met de mantel der liefde toegedekt.

Bekeken vanuit dat perspectief is het probleem van het cordon dus in wezen een communautair probleem. En op de keper beschouwd kan dat bezwaarlijk als een verrassing komen voor onze toekomstige historicus. Want welk probleem in het België van anno 2006 is uiteindelijk niet communautair?


De auteur is verbonden aan het Centrum voor Politicologie van de KULeuven.

Opmerking:

Het Vlaams Belang is geen antimigrantenpartij, indien de overheid migranten zou aantrekken zoals dat in de verenigde Staten, Canada of Australië gebeurt.
Migranten die een meerwaarde vormen, de taal leren en zich aanpassen zijn welkom.

15:00 Gepost door Janice Laureyssens in Algemeen | Permalink |  Facebook |

Commentaren

Boycot die Belgen! En u gaat toch niet alweer naar Gent, Antwerpen of Brussel? Bezoek Aken, Dortmund, ga shoppen in winkelparadijs Oberhausen! Verzin een maatregel die wij kunnen invoeren om de Belgen dwars te zitten Boycot die Belgen!
door onze redactie
AMSTERDAM - De Belgische plannen om Nederlanders vanaf volgend jaar 60 euro tol te laten betalen voor het gebruik van hun wegen, heeft grote woede gewekt in Nederland. De Nederlandse krant De Telegraaf werd overspoeld met boze reacties.

Boycot die Belgen! En rij in 2008 gewoon in een boog om onze zuiderburen heen naar Spanje en Frankrijk. Volg de Telegraaf Route Soleil-route via onze sympathieke oosterburen (is maar 75 kilometer langer). En u gaat toch niet alweer naar Gent, Antwerpen of Brussel? Bezoek Aken, Dortmund, ga shoppen in winkelparadijs Oberhausen! Verzin een maatregel die wij kunnen invoeren om de Belgen dwars te zitten en win een Telegraaf jaarboek!

Verder roepen wij u op een vignet te ontwerpen dat de Belgen moeten gaan voeren als ze ons land straks nog inwillen. Leef u uit op de Belgensticker en stuur deze naar Nieuwsbeeld, de foto- en filmpagina van telegraaf.nl. Dat kan via het Uploadformulier op de Nieuwsbeeldsite. Uw creatie staat direct op de site!

Ga naar www.onderweg.nl en plan de route Amsterdam, via Köln naar Salouin Spanje, en zie België uit uw horizon verdwijnen.

Gepost door: Jack | 11-01-07

Wegenvignet Ik weet niet wat uw reactie met het artikel te maken heeft, maar eerlijk gezegd ben ik ook tegen een vignet voor buitenlanders die naar ons land komen als toerist.

Anders is het wanneer ons land en onze autowegen gebruikt worden als doorvoerland en zware vrachtwagens onze wegen 'gratis' stukrijden, waarvoor wij, de belastingbetalende burger in dit land, dan weer moeten opdraaien.
Wanneer je op de N49 (of de expressweg van en naar de kust) rijdt, dan zie je bijna geen enkele vrachtwagen met Belgische nummerplaat. Maar het zijn wel die vrachtwagens die ongevallen veroorzaken en diepe groeven trekken in onze wegen.

Gepost door: Janice | 11-01-07

Showbizz Eventjes iets heel anders, iets dat paars typeert:
Klik op deze link en er verschijnt een interessant artikel onder de rubriek Showbizz!
http://www.hln.be/hlns/cache/det/art_342283.html?wt.bron=hlnRPArtikels

Gepost door: Metten | 11-01-07

Laurent Daar schrijf ik morgen iets over.

Gepost door: Janice | 11-01-07

Oorspronkelijk artikel Heeft er nu in feite iemand het artikel gelezen?

Gepost door: Janice | 11-01-07

Cordon Het zou kunnen dat het "cordon" in de beginfase ingegeven was door bezorgdheid om de gekleurde medemens.
Vandaag echter is het vooral een middel van Vlaams links om aan de macht te blijven en van de franstaligen om de Vlaamse meerderheid te herleiden tot een minderheid,om het Belgisch status quo te bestendigen.Meer moet er nu niet meer achter gezocht worden.Het zg "racistisch" discours is de stok om de hond te slaan.

Gepost door: Ruzgar | 12-01-07

Heb ik het goed gelezen? Het Vlaams Belang is een gezonde rechtse partij.
Daarom krijg ik het vliegend sch... telkens als dergelijke "logen", "neutrale" journalisten of "democraten" het pejoratieve extreem er voorplaatsen. Dat alleen al bewijst dat Maddens bevooroordeeld en dus niet neutraal noch klaar kan denken.
Maar niettemin een knap artikel al duidt hij het communautaire probleem wel wat laat in de tijd.
Het migrantenvraagstuk is altijd al een schaamlapje geweest om den Belziek , de tricole poppenkast en het profitariaat in stand te houden.

Maar net nu ze door eerst de Lorre in bescherming te willen nemen hem en de hofnarren meer kwaad dan goed hebben gedaan, krijgen ze het communautaire en vreemdelingendeksel op hun neus.
Nu nog wachten op de officiële bekendmaking van het failliet van de Belziek.

Gepost door: Nomen Nescio | 12-01-07

Een stap in de goede richting Natuurlijk is het Vlaams Belang de enige rechtse partij in dit land. De rest is allemaal naar het centrum opgeschoven, zoniet erover. Extreem heeft inderdaad een negatieve connotatie, maar extreem wil niets anders zeggen dan ultra of uiterst, en aangezien er geen anderen zijn...
Wij wensen helemaal niet op te schuiven naar het midden, wij wensen geen gedachtegoed uit te dragen van de zogenaamde 'gematigden' en andere voetvegen.
Ik zal zelfs meer zeggen, we zijn de laatste tijd veel te braaf geweest en werden we daarvoor beloond? Absoluut niet, integendeel zelfs.
Voor Schwartzenegger lukte het met de bokshandschoenen, ik stel voor dat we de onze ook terug opnemen.

Gepost door: Janice | 14-01-07

De commentaren zijn gesloten.